Η ασθένεια της εποχής, λέγεται ΧΑΠ και σήμερα είναι η παγκόσμια ημέρα της - Μιλάει στο Patra News Ο Αντώνης Χριστόπουλος MD, PhD ειδικός πνευμονολόγος, διδάκτωρ του Πανεπιστημίου των Πατρών.

Δημοσιεύτηκε: 15/11/2017 - 08:53

Η ασθένεια της εποχής, λέγεται ΧΑΠ και σήμερα είναι η παγκόσμια ημέρα της.

Μιλάει στο Patra News Ο Αντώνης Χριστόπουλος MD, PhD ειδικός πνευμονολόγος, διδάκτωρ του Πανεπιστημίου των Πατρών.

Ο πρωινός βήχας των καπνιστών, δεν είναι μια τόσο προφανής υπόθεση, όσο φαίνεται. Ο τσιγαρόβηχας, μπορεί να κρύβει μια απειλή που δεν μπορεί ο ασθενής να αξιολογήσει, μια σοβαρή νόσο που στην εξέλιξή της συνιστά απειλή για την ανθρώπινη ζωή. Η σημερινή Παγκόσμια Ημέρα κατά της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ), είναι μια αφορμή για να επιστήσει η παγκόσμια ιατρική κοινότητα την προσοχή, σε όσους πάσχουν αλλά δεν το γνωρίζουν, αλλά και σε όσους είναι υποψήφιοι ασθενείς, υποψήφιοι
πάσχοντες από μια νόσο που πλέον αποτελεί την τέταρτη αιτία θανάτου, με 3.000.000 άτομα που προσβάλλονται κάθε χρόνο, με προοπτική το 2020 να γίνει η τρίτη, με ό,τι αυτό
μπορεί να συνεπάγεται για τη δημόσια υγεία.

Το Patra News μίλησε με τον Αντώνη Χριστόπουλο MD, PhD ειδικό πνευμονολόγο, διδάκτορα του Πανεπιστημίου των Πατρών, επιστημονικό υπεύθυνο τμήματος αλλεργίας άσθματος και αναπνευστικών παθήσεων Doctors Hospital Αθηνών και με την βοήθειά του, διεισδύει στην «ανατομία» της νόσου της εποχής και την ιατρική της αντιμετώπιση.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΧΑΠ ΚΑΙ ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΝΤΙΛΗΦΘΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΟΤΙ ΠΑΣΧΕΙ;

«Η ΧΑΠ είναι ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα της δημόσιας υγείας σε ολόκληρο τον κόσμο, το οποίο οδηγεί σε αυξημένες οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις στις μέρες μας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι είναι η τέταρτη αιτία θανάτου παγκόσμια με το 5% περίπου όλων των θανάτων να αποδίδονται σε αυτή τη νόσο. Δυστυχώς αναμένεται έως το 2020 να αποτελεί την τρίτη κατά σειρά αιτία σε συχνότητα θανάτου. Γίνεται αντιληπτό λοιπόν ότι αυτή η νόσος απασχολεί ιδιαίτερα την παγκόσμια κοινότητα καθώς αναμένεται και περαιτέρω αύξησή της τα επόμενα χρόνια λόγω της γήρανσης του πληθυσμού, ιδίως στην Ευρώπη και τις αναπτυγμένες χώρες, αλλά και λόγω της συνεχιζόμενης έκθεσης στους παράγοντες κινδύνου που την προκαλούν, κυρίως στο κάπνισμα.

Τι είναι λοιπόν η ΧΑΠ;

Είναι το αποτέλεσμα της συνεχιζόμενης έκθεσης για δεκαετίες στην εισπνοή βλαβερών σωματιδίων που προκαλούν μια έντονη, χρόνια φλεγμονή στους πνεύμονές μας. Αυτή η φλεγμονώδης αντίδραση οδηγεί σε μόνιμη και σταδιακά επιδεινούμενη απόφραξη των αεραγωγών, σε απόφραξη της ροής αέρα που παρεμποδίζει τη φυσιολογική αναπνοή.
Οι ασθενείς τη βιώνουν σαν μια κόπωση αρχικά και σαν μια προοδευτικά επιδεινούμενη δύσπνοια, με απόχρεμψη, συμπτώματα γενικά, τα οποία είθισται να αποδίδουμε στο
κάπνισμα, την κακή φυσική κατάσταση, τα επιπλέον κιλά κ.α., αλλά είναι συμπτώματα Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας.
Είναι λοιπόν επιτακτική ανάγκη στις μέρες μας να ενημερωθεί και να ευαισθητοποιηθεί το κοινό για αυτό και είναι πολύ σημαντική αυτή η ενημέρωση που κάνουμε σήμερα.

ΠΟΣΟΙ ΠΑΣΧΟΥΝ ΑΠΌ ΧΑΠ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ;

«Στην Ελλάδα το ποσοστό με ΧΑΠ αγγίζει το 10,6% του γενικού πληθυσμού ηλικίας άνω των 40 ετών. Ένας στους δέκα δηλαδή ηλικίας άνω των 40 ετών πάσχει από ΧΑΠ και δυστυχώς ένα πολύ μεγάλο ποσοστό δεν το γνωρίζει διότι όπως σας είπα αποδίδει γενικά τα συμπτώματα που δίνει η νόσος, στο κάπνισμά του, τσιγαρόβηχας σου λέει, δεν είναι κάτι, αλλά και στην πρόοδο της ηλικίας του, τα κιλά τα παραπανίσια που έχει βάλει, στην κακή φυσική του κατάσταση. Κάθε ενήλικας άνω των 40 ετών που καπνίζει για περισσότερα από δέκα χρόνια ένα πακέτο τσιγάρα την ημέρα θα πρέπει να υποβάλλεται σε σπιρομετρικό έλεγχο και πνευμονολογικές τιμές».

ΤΙ ΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΠ;

«Η κύρια αιτία είναι το κάπνισμα. Γενικώς η ΧΑΠ όπως είπαμε είναι μια φλεγμονώδης νόσος την οποία προκαλεί στον πνεύμονά μας η εισροή τοξικών σωματιδίων.
Αυτά τα τοξικά σωματίδια κυρίως στην Ελλάδα, τα εισπνέουμε μέσω του καπνίσματος. Βέβαια σε άλλες χώρες όπου χρησιμοποιούν διάφορα επιβαρυντικά υλικά για π.χ. μαγείρεμα ή για θέρμανση υπάρχει το μεγάλο πρόβλημα της εισπνοής τέτοιων τοξικών σωματιδίων από την καύση των υλικών. Επίσης για την ΧΑΠ ενοχοποιούνται και διάφοροι παράγοντες στο
επαγγελματικό μας περιβάλλον και βεβαίως η βαριά βιομηχανική μόλυνση.
Στην Ελλάδα όμως η κύρια αιτία είναι το κάπνισμα».

ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΒΛΕΦΘΕΙ Η ΝΑ ΑΝΑΣΤΑΛΕΙ Η ΧΑΠ;

«Η ΧΑΠ είναι μια πάθηση η οποία αφενός μπορεί και να προληφθεί, αφετέρου η εξέλιξή της μπορεί να ανασταλεί τόσο με τη διακοπή του καπνίσματος όσο και με τη βοήθεια
της σύγχρονης φαρμακοθεραπείας. Στις μέρες μας λοιπόν διαθέτουμε πολλά καινούργια και καινοτόμα φάρμακα για τη θεραπεία αυτής της νόσου και την αποτελεσματική της αντιμετώπιση.
Έχουμε πολλές θεραπευτικές επιλογές με αρκετά καλά αποτελέσματα. Μπορούμε να βελτιώσουμε τα συμπτώματα την ποιότητα ζωής των ασθενών μας, αλλά και να επιβραδύνουμε την εξέλιξη της νόσου. Θα έλεγα ότι τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει πάρα πολύ ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζουμε θεραπευτικά τη νόσο. Πριν από μερικές δεκαετίες η αναγνώριση της ΧΑΠ ως μιας κατεξοχήν φλεγμονώδους νόσου, οδήγησε σε μια υπέρμετρη χρήση αντιφλεγμονωδών παραγόντων είτε σε εισπνεόμενη μορφή, είτε σε από του στόματος μορφή.
Αδιάκριτα και γενικευμένα γινόταν η χρήση τους χωρίς να εξετάζονται οι ιδιαιτερότητες που έχει κάθε ασθενής για να εξατομικεύεται η θεραπεία.
Τα τελευταία χρόνια όμως, έχουμε επικεντρωθεί περισσότερο στον ρόλο που η παγίδευση του αέρα και η υπερδιάταση των πνευμόνων που προκαλεί έχει την παθοφυσιολογία της ΧΑΠ.
Έτσι λοιπόν σήμερα, ο ακρογωνιαίος λίθος της θεραπείας μας είναι τα εισπνεόμενα βρογχοδιασταλτικά, ενώ τα αντιφλεγμονώδη συστήνονται μόνο σε συγκεκριμένες ομάδες
ασθενών σύμφωνα βέβαια και με τις αναθεωρημένες διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες τη γνωστή GOLD του 2017.
Υπάρχουν πλέον σαφή κλινικά και πειραματικά δεδομένα, άρα στόχος μας είναι πια η μέγιστη βροχοδιαστολή που την επιδιώκουμε είτε χορηγώντας στους ασθενείς μας και μακράς
δράσης μουσκαρινικούς ανταγωνιστές τους γνωστούς LAMA, είτε χρησιμοποιούμε μακράς δράσης β2 διεγέρτες τους γνωστούς LABA.
Αυτή η τακτική παρουσιάζει σαφή οφέλη στη βελτίωση της πνευμονικής λειτουργίας αλλά και της ποιότητας ζωής των ασθενών μας ενώ παράλληλα μειώνει τον κίνδυνο
των μελλοντικών παροξύνσεων που αποτελούν μια πραγματικά αρνητική εξέλιξη στη φυσική πορεία της ΧΑΠ και σχετίζονται άμεσα με αυξημένη θνητότητα.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΔΙΠΛΗ ΒΡΟΓΧΟΔΙΑΣΤΟΛΗ;

«Όπως ανέφερα τα τελευταία χρόνια έχουμε στη διάθεσή μας αρκετές νέες και εξαιρετικά αποτελεσματικές επιλογές για τη θεραπεία των ασθενών μας.
Εύκολα λοιπόν κάποιος αναρωτάται ποιος συνδυασμός από αυτούς που διαθέτουμε είναι ο καλύτερος για τους ασθενείς μας καθώς στη διεθνή βιβλιογραφία μέχρι σήμερα υπήρχε μια απουσία άμεσων συγκριτικών μελετών των σταθερών συνδυασμών LAMA και LAMBA που διατίθενται. Πρόσφατα η ιατρική κοινότητα με πολύ μεγάλη ικανοποίηση ενημερώθηκε για τα αποτελέσματα της πρώτης επιτυχημένης άμεσης συγκριτικής μελέτης στην κατηγορία της διπλής βρογχοδιαστολής (LAMA/LABA), η οποία διενεργήθηκε μεταξύ του σταθερού συνδυασμού ουμεκλιδινίου/βιλαντερόλης και του τιοτροπίου/ολοδατερόλης. Στη μελέτη συγκρίθηκαν ευθέως οι δύο άπαξ ημερησίως χορηγούμενες θεραπείες και ο συνδυασμός
ουμεκλιδίνιου/βιλαντερόλης απέδειξε ανωτερότητα στη βελτίωση της αναπνευστικής λειτουργίας από την έναρξη της μελέτης.
Εκτός από τη βελτίωση κατά 40% περισσότερο σε σύγκριση με το τιοτρόπιο/ολοδατερόλη, ποσοστό πολύ σημαντικό όπως καταλαβείνετε, ο συνδυασμός ουμεκλιδίνιου/βιλαντερόλης
απέδειξε διπλάσια πιθανότητα να επιτευχθεί κλινικά σημαντική βελτίωση στην αναπνευστική λειτουργία του ασθενούς. Εκτιμήθηκε επίσης η ευκολία στη χρήση της συσκευής όπου οι ασθενείς έδειξαν σημαντικά μεγαλύτερη προτίμηση για τη συσκευή του ουμεκλιδινίου/βιλαντερόλης σε σύγκριση με τη συσκευή του τιοτροπίου/ολοδατερόλης.
Οι δύο σταθεροί συνδυασμοί είχαν παρόμοιο προφίλ ασφάλειας.
Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης αποδεικνύουν πως υπάρχει σαφής διαβάθμιση στην αποτελεσματικότητα των θεραπειών διπλής βρογχοδιαστολής και δίνει απάντηση σε ένα
από τα βασικά ερωτήματα των ιατρών σχετικά με το μέγιστο όφελος που μπορούν να αποκομίσουν οι ασθενείς με Χ.Α.Π. Εν κατακλείδι θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι υπάρχουν σαφείς διαφορές μεταξύ των θεραπειών βρογχοδιαστολής που διαθέτουμε και οι γιατροί πρέπει να λαμβάνουν υπόψιν τα βιβλιογραφικά δεδομένα όταν επιλέγουν τη θεραπεία που θα
ακολουθήσουν και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ασθενούς.
Για να ολοκληρώσου, η ΧΑΠ είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί με τη διακοπή του καπνίσματος αλλά και να ελεγχθεί με την εφαρμογή επιτέλους μιας σοβαρής και
υπεύθυνης αντικαπνιστικής νομοθεσίας. Στις μέρες μας διαθέτουμε θεραπείες, εξατομικευμένες για κάθε ασθενή μας που αναστέλλουν την εξέλιξη της ΧΑΠ ενώ η διακοπή του
καπνίσματος θα εξασφαλίσει και στους πάσχοντες την καλή φυσική πορεία της νόσου τους και θα επιτρέψει στον ιατρό τους να τους θεραπεύσει αποτελεσματικά.